|
Giriş
Rektum (almanca Mastdarm) bağırsakların son bölümüne denir. Büyüklerde 15 ila 20 cm uzunluğundadır. Bağırsağın çıkış bölümüne anus (almanca After) denir. Anus 4 cm uzunluğunda bir kanaldır ve yuvarlak kaslarla çevrilidir. Rektumun kendisi ağrımaz, anus kanalı ise çok hassas bir dokuya sahiptir. Hem rektumda hemde anusda çok çeşitli hastalıklar oluşabilir. Teşhis zamanında konulduğu taktirde bu hastatlıkların çoğunu çok iyi bir şekilde tedavi etmek mümkündür. Rektum ve anus bölümünde çok ciddi hastalıkların belirmesi mümkün olduğu için derhal tecrübeli bir doktora gitmeniz gerekmektedir, özelliklede kanama ve ağrı gibi problemleriniz varsa.
Hemoroit (Basur) nedir?
Rektum ve anus sınırındaki salgı bezi ve kapanabilen kasların arasındaki şişebilen hücrelerin büyümesine hemoroit (basur) denir. Bu şişebilen hücreler ve hemoroitler çok ince damarlardan, yani arterialardan oluşurlar. Birçok eski kitaplarda (ve internet sayfalarında yazıldığı gibi venalardan, yani kolendioksid ağırlıklı kan içeren damarlardan oluşmazlar. Salgı bezi ve kapanabilen kasların arasındaki bağ çözülürse prolaps (almanca Vorfall) adı verilen hastalık meydana gelir. Çoğu hastalar rektum ve anus ağrılarını yanlışlıkla hemoroit (basur) olarak adlandırıyorlar. Aynı zamanda hemoroitleri olduğu halde herhangi bir ağrı hissetmeyen hastalarada rastlamak mümkündür.
Hemoroit teşhisi nasıl konulur?
Hemoroit teşhisi hastalara soru sorarak ve onları muayene ederek konulur. Doktor soru sorarken kaşıntı, ağrı, karın sancısı ve akıntı gibi diğer hastalıklardada görülen sorunlara dikkat etmelidir. Muayene esnasında hasta sol tarafına uzanır ve sırtını doktora çevirir. Muayene normalde herhangi bir ağrı yapmaz. Doktor muayene esnasında aşağıdaki noktalara değinir:
Bakmak (inspeksiyon): Kızarmıs ve şişmiş cild mesela enfeksiyon veya iltihap belirtisi olabilir. Hareketsiz rahat bir durumda bile hemoroitleri görmek mümkündür. Buna almancada ‚Hemorrhoidalvorfall’ yada ‚Hemorrhoidalprolaps’ denilir. Ne yazık ki başka hastalıklardada buna benzer durumlarla karşılaşmak mümkündür. Afterkanalındaki değişiklikleri, mesela ciltteki yırtıkları (almanca ‚Afterhautriß yada Analfissur) görebilmek için, doktorun elleriyle hastanın poposunun arasını açıp bakması gerekmektedir.
Zorlama yöntemi: Doktor hastanın büyük abdestini yaptığı gibi kendisini zorlamasını rica eder. Kendisinde hemoroit (basur) bulunan hastalarda hemoroitler bu şekilde görülebilirler.
Sıkmak: Doktor hastadan sıkıştığı ve tuvalete gidemediği bir durumdaki gibi anus kaslarını sıkmasını rica eder.
Dışardan dokunarak muayene (palpasyon): Doktor anus ve poponun cildine dokunur. Mesela iltihap yada enfeksiyon belirtisi olan şişkinlik veya sertlik dokunma yöntemiyle bulunabilir.
Anus ve rektumun dokunma yöntemiyle muayenesi (rektalpalpasyon): Plastik eldiven takıldıktan sonra muayene için kullanılan parmağın üzerine kaygan bir madde sürülür ve anusdan rektuma doğru itilir. Doktor bu arada hastadan büyük abdestinde yaptığı gibi kendisini zorlamasını rica eder. Bu şekilde kapanabilen kaslar açılır. Doktor bu yöntemle şişkinlik ve sertlik hissedebilir.
Rektumun kamerayla kontrolü (proktoskopi): Lambalı metal bir boru kaygan bir madde sürüldükten sonra anusdan rektuma itilir. Doktor rektum ve anal kanalında hemoroit düğümlerini, iltihap ve diğer hastalıkları görebilir.
Bazen başka muayenelerde gerekmektedir, özellikle başka bir hastalık söz konusu ise.
Hemoroit (Basur) nasıl oluşur?
Sert dışkı ve yıllarca büyük abdest esnasındaki zorlanma sürekli hemoroitlerin oluşmasına sebep olan nedenler olarak görülmektedirler. Her iki sebep yetersiz hareket, yanlış beslenme ve çok az su içmekten kaynaklanır. Bu sebeplerin hiçbirini göstermeyen hastalardada basur oluşabilir. Diğer sebepler tahminen kabız, sürekli kullanılan ishal ilaçları, hamilelik, büyük yaş ve tuvalette uzun süre oturmaktır.
Yıllardan beri bende hemoroit (basur) var. Doktorum benden niçin koloskopi, yani bağırsaklarımı kamerayla kontrol ettirmemi istiyor?
Hemoroitler çoğu hastalarda kanamaya sebep olurlar. Yinede hemoroit teşhisi sizi tatmin etmemelidir, özelliklede damarda kanamaya sebep olan bir hastalık söz konusu ise. Günümüzde damarların üst kısımlarında kanamaya sebep olan polyp veya kanser gibi hastalıklar koloskopi ile teşhis edilebilirler. Damar polyplerini çoğunlukla koloskopi ile çıkarmak mümkündür. Damar kanserini önlemenin en iyi metodu bu nedenle koloskopidir.
Hemoroit (basur) ne zaman tedavi edilmelidir?
Hemoroitler hastalarda herhangi bir sorun yaratmıyorlarsa tedavi edilmeleri şart değildir. Hemoroitlerin sebep oldukları sorunların çoğu şunlardır:
- İlk başta büyük abdestin (dışkının) üzerinde, daha sonra damlayarak yada büyük abdest esnasında fışkırarak akan açık kırmızı kan.
- Kaşıntı
- Akıntı
- Sıkışma hissi
- Prolaps (yani hemoroitlerin anusdan dışarı çıkması)
- Anusun kızarması
- Ağrı
Hemoroitleri (Basurları) tedavi etmenin en iyi metodu nedir?
Hemoroit tedavisi hemoroitlerin hangi dereceden hastaya sorun yaptığına bağlıdır. Hemoroit sorununu birçok gruba ayırmak mümkündür. En çok kullanılan gruplandırma 4 dereceye ayrılır:
- I. Derece
Dışardan görülmeyen, rektumun kamerayla kontrolünde görülebilen hemoroitlerdeki yükseklik.
- II. Derece
Hemoroitler sadece hastanın kendisini sıkmasıyla dışarı çıkarlar ve hasta herhangi birşey yapmadan tekrar içeri girerler.
- III. Derece
Hemoroitler hasta kendisini sıkmadan dışarı çıkabilirler ama parmak yada elle tekrar içeri sokulabilirler.
- IV. Derece
Hemoroitler sürekli dışardadırlar ve ne parmakla nede elle tekrar eski yerlerine, yani anusun içine itilemezler.
I. Dereceli hemoroitlerin (basurların) tedavisi
Birinci dereceli hemoroitlerde hastaları alışkanlıkları konusunda uyarmak çok önemlidir, ki büyük abdest esnasında kendilerini fazla sıkmasınlar. Özellikle günlük içilen su miktarını arttırmak çok önemlidir. Günde 3 litre su içmeye çalışılmalıdır. Bedenen fazla çalışan, kalp yada böbreklerinden rahatsız olan hastalar için içilmesi gereken su miktarı farklıdır. Ayrıca hastanın yemeklerdeki sindirimi güç bazı sebzelerde bulunan maddeleri öğrenmesi ve yemek alışkanlığını buna göre değiştirmesi gerekmektedir. Amaç bu oranı günde 30 ila 35 gram arasına düşürmektir. Aşırı kilo ve hareketsizlik en önemli risklerdir ve bunları önlemek mümkündür. İlaç tedavisi genellikle gerekli değildir, gerektiğinde ishal ilacı kullanılabilir. Eğer sürekli önlem alındığı halde herhangi bir gelişme görülmezse, mesela kanama devam ederse, plastik tedavisi (almanca ‘Gummibehandlung’) gibi diğer tedaviler gerekmektedir.
II. Dereceli hemoroitlerin (basurların) tedavisi
İkinci dereceli hemoroitlerde ‘I. Dereceli hemoroitlerin tedavisi’ nde yazılan bütün önlemlerin alınması gerekmektedir. Ayrıca plastik tedavisi (almanca ‘Gummibehandlung’) söz konusudur. Eğer yinede sürekli bir iyileşme görülmezse ameliyat gerekebilir (mesela hemoroitlerin Parks metoduna göre çıkarılması yada ‘Klammernahtgerät’ denilen aletle yapılan ameliyat).
III. Dereceli hemoroitlerin (basurların) tedavisi
Üçüncü dereceli hemoroitlerde ‘I. Dereceli hemoroitlerin tedavisi’nde yazılan önlemlerin yanısıra ameliyat söz konusudur (mesela hemoroitlerin Parks metoduyla çıkarılması yada ‘Klammernahtgerät’ denilen aletle yapılan ameliyat).
IV. Dereceli hemoroitlerin (basurların) tedavisi
Dördüncü dereceli hemoroitlerde ‘I. Dereceli hemoroitlerin tedavisi’nde yazılan önlemlerin yanısıra ameliyat (mesela hemoroitlerin Parks metoduyla çıkarılması) söz konusudur. Ameliyattan önce iltihabın yada trombosenin (yani damarların bazı bölümlerinin pıhtılaşmış kanla tıkanması) geçmesi beklenmelidir.
Hemoroitlerin (basurların) plastikle tedavisi (almanca ‘Gummibandbehandlung’) nasıl olur?
Rektumdan gelip hemoroitleri kanla besleyen damar (homoroit damarı) küçük bir plastikle bağlanır. Bu plastik parça içten rektumun salgı bezi üzerine geçirilir. Bu tedavi acısız olduğu için hasta hastaneye yatırılmadan ve narkozsüz yapılır. Eğer birden fazla plastik (birden fazla hemoroit damarı için) aynı zamanda bağlanırsa hoş olmayan bir sıkışma hissine sebep olabilir. Sadece bir plastik kullanıldığı taktirde bu sorun çok nadirdir. Bunun yanısıra rektumun bir bölümü plastik bağ ile birlikte düşerse tedaviden birkaç gün sonra hafif bir kanama görülebilir. Ciddi bir kanama yada ağrı belirtilerinde derhal size plastik bağ bağlayan doktora gitmeniz gerekmektedir. Plastik tedaviden sonra almancada ‘Suppositorien’ olarak tanımlanan fitiller ve anusdan ateş ölçmek yasaktır. Normalde en az üç plastik bağın takılması gerekir.
Hemoroitlerin (basurların) Parks metoduyla çıkarılması nasıl olur?
Öncelikle hastanın narkozla yada beliliğinden uyuşturularak acı hissetmez duruma getirilmesi gerekmektedir. Büyük hemoroit düğümlerinden bir tanesi açılır. Hemoroit düğümünü besleyen kandamarı bağlanır. Bu şekilde hemoroitdüğümü kesilir. Anus kanalının cildi rektumun salgı beziyle birlikte dikilir, ki cild kanalın içine sürekli olarak girebilsin ve hemoroitlerin dışarı çıkması önlenebilsin. Diğer iki büyük hemoroit düğmesi aynı şekilde kesilir. Önemli olan şişen hücrelerin sadece bazılarının çıkarılması ve after kanalının ince cildinin zedelenmemesi.
Hemoroit ameliyatı almanca ‘Klammernahtgerät’ denilen aletle nasıl olur?
Bu ameliyata almanca ‘Methode nach Longo’ yani Longo’nun metoduda denir. Hasta ilk önce narkozla yada belilğine yakın uyuşturmayla acı hissetmez duruma getirilir. ‘Klammernahtgerät’ denilen alet iki küre biçimindeki minicik titandan oluşur ve açık durumda damarın rektum bölümüne itilir. Rektumun salgı bezi aletin içine alınır. Alet kapanır ve aletin titandan oluşan bütün bölümleri bürolarda kağıtları birbirine tutuşturmak için kullanılan aletler gibi kapanır ve aletin içine çekilen rektumun salgı bezi 2 cm genişliğindeki yüsük şeklinde kesilir. Bu metodla ne şişebilen hücreler, nede afterkanalının ince cildi (anoderm) kesilmez. Sadece hemoroitdüğümlerini kanla besleyen damarlar kesilir ve almancada ‘Vorfall’ adı verilen damarların zayıf kesimleri yukarı doğru çekilir. Dikişler herhangi bir acı hissettirmeyen rektumun salgı bezinde olduğu için, hasta ameliyattan sonra hemen hemen hiç acı hissetmez.
|
Gastroenterologie / Kolorektale Chirurgie <
Informationen für Patienten